Libya’da Senûsî cemaati

    •Libya’da Senûsî cemaati

Ahmed b. İdrîs’in (ö. 1253/1837) talebeleri Avrupa’nın saldırılarına karşı direniş hareketlerine önderlik etmişlerdir (Ahmed es-Senûsî ve halefleri Kuzey Afrika’da). 

Nihat Azamat, “Ahmed b. İdrîs”, أحمد بن ادريس  DİA, c: 2,  s. 92-94.

Nicola A. Ziadeh, Tasavvuf ve siyaset hareketi Senusilik, çev. Kadir Özköse, İstanbul, Risale Yayınları, 2006.

        Ahmet Kavas, "Senûsi, Muhammed b. Ali", DİA, c: 36,  s. 529-531

        Ahmet Kavas, "Senûsiyye", DİA, c: 36,  s. 536-538

•Batı Afrika’da Osman b. Fûdî’nin hareketi

•Batı Afrika’da Osman b. Fûdî’nin hareketi

Kadir Özköse, Sufi ve İktidar Fülani Islahat Hareketi,  Konya, Ensar Yayıncılık, 2008.

Kadir Özköse, Sufi Davetten Devlete Osman b. Fudi ve Sokoto Halifeliği, İstanbul, Gelenek Yayıncılık, 2004.

Mervyn Hiskett, Hakikat Yolu, çev.: Kadir Özköse, Konya, Ensar Yayıncılık, 2008.

H.A.S. Johnston, Nijerya'da Etnik ve Dinî çatışma, çev.: Kadir Özköse, Ensar Yay., Konya 2008

Abdullah Abdürrezzak İbrahim, Afrika'da Tasavvuf ve Tarikatlar,çev.: Kadir Özköse, EnsarYayıncılık, Konya 2008

Ahmet Kavas, "Osman b. Fudi (ö. 1232/1817)", DİA, c: 33, s. 466-467.

Hayreddin Karaman İslami Hareket Öncüleri 2

Osman Dan Fudiye, Muhammed b. Ali es-Senûsî, Şeyh Şâmil, Şihâbuddin el-Mercânî, Musa Cârullah Bigiyef, Halim Sâbit Şibay ve Ali Suavi hakkında özet ve özlü bilgiler 

PDF  Mervyn Hiskett, "Batı Afrika’da Kurulan İki Derviş Devlet: Sokoto Hilafeti (1232-1317/1817-1900) ve Masina Devleti (1318-1279/1819-1862)", çeviren: Kadir Özköse, Gazi Üniversitesi Çorum İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2003/2, cilt: II, sayı: 4, s. 173-202.

PDF  Kadir Özköse,  "Fülâni Hareketi Önderleri İle Bornu Ulemasından el-Kânimî Arasında Gerçekleşen, Savaş Barış, Tekfir Uhuvvet Tartışmalarının Yer Aldığı Mektuplaşmalar", Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, 2004, cilt: V, sayı: 13, s. 189-230

PDF  Mervyn Hiskett, "Kuzey Nijerya Tarihi ve Hausa Müslümanları", çeviren: Kadir Özköse, Dinî Araştırmalar, 2004, cilt: VII, sayı: 19, s. 357-366.

PDF  Mervyn Hiskett,  "Kuzey Nijerya", çeviren: Kadir Özköse, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2004, cilt: VIII, sayı: 1, s. 249-260.

PDF  J. O. Hunwick, "Batı Afrika’da Ortaya Çıkan Tasavvufî Direniş Hareketleri", çeviren: Kadir Özköse, Fikret Mutlu, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2003, cilt: VII, sayı: 2, s. 379-391.

PDF  Kadir Özköse, "Batı Afrika’da Tasavvuf Akımlarının Etkisi", Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi _ [www.dinbilimleri.com], 2003, cilt: III, sayı: 2, s. 153-168

PDF  Kadir Özköse,  "Başlangıçtan Günümüze Kadar Afrika’da İslâm ve Tasavvuf", Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, 2001, cilt: III, sayı: 7, s. 157-184

Endonezya ve Bölgede Paduri, Muhammediyye hareketleri

•Endonezya ve Bölgede Paduri (Pedriler) ve Muhammediyye hareketleri,

Tuanku Imam Bonjol (1772-1864), a leader of the Islamic Padri movement. 

İsmail Hakkı Göksoy, "Pedriler", DİA, c: 34, s. 220-221.

Endonezya’nın Minangkabau bölgesinde XIX. yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkan dinî hareket.

H. M. Bukhari Lubis, “Dahlân, Kiai Hacı Ahmed”,DİA, c: 8,  s. 417-418.

Hacı Ahmed Kiai Ahmed Dahlân b. Kiai Ebî Bekr (ö. 1868-1923)

Endonezya Muhammediyye Cemiyeti’nin kurucusu olan müslüman lider.

İsmailHakkı Göksoy, “Muhammediyye”, DİA, c: 31, s. 1-2.

PDF  İsmail Hakkı Göksoy, "Endonezya’da Çağdaş İslâm Düşüncesi ve Muhammediyye Hareketi, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1996, sayı: 3 [Rektör Prof. Dr. Hasan Gürbüz’e Armağan], s. 115-169.

PDF İsmail Hakkı Göksoy, "Endonezya’da İslâm ve Hollanda Hâkimiyeti", Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1994, sayı: 1, s. 159-196.

PDF   Ethem Ruhi Fığlalı, "Endonezya’da Çağdaş İslâm Düşüncesi", Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1985, sayı: 2, s. 9-24.

PDF  Kamal Hassan, 21. Yüzyılda İslâm Dünyası: Malay-Endonezya Bölgesi, XXI. Yüzyılda İslâm Dünyası ve Türkiye, Milletlerarası Tartışmalı İlmî Toplantı, 28-30 Mart 2003, 2003, s. 227-241

PDF Mohammad Redzuan Othman, "Panislamcı Politika ve Siyasi Himaye: Malay Perspektifi ve Osmanlı Tepkisi", çeviren İsmail Hakkı Göksoy, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2010/2, sayı: 25, s. 172-186.

PDF İsmail Hakkı Göksoy, "Endonezya’da Din Eğitimi Kurumları ve Tarihi Gelişimleri", Dinî Araştırmalar, 2003, cilt: V, sayı: 15, s. 37-64.

PDF İsmail Hakkı Göksoy, "Endonezya’da Tasavvufî Hareketler ve Bazı Özellikleri ", Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, 2003, cilt: IV, sayı: 11, s. 75-115.

PDF  Werner Kraus, "Hâlidiyye Tarikatının Endonezya’ya Girişi Hakkında Bazı Notlar", çeviren: Abdurrahman Memiş, Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, 2007, cilt: VIII, sayı: 18, s. 311-319.

PDF  Werner Kraus, "Kelanten/Malezya’daki Sufiler ve Muhalifleri 20. Yüzyılın Başında Ahmediye Karşıtı Tartışmalar", çeviren Yusuf Öztel, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi , 2011, cilt: XX, sayı: 1, s. 295-317.

PDF İsmail Hakkı Göksoy, "Malezya’da İslâmiyet", Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1995, sayı: 2, s. 193-252.

PDF  Rahimah Haji Ahmad, Malezya’da İslami Eğitim, İslam Ülkelerinde Eğitim Kongresi, 2009, s. 417-433.

PDF  Haja Mohideen, "Malezya’da Tamil İslâmî Edebiyatı", çeviren: Adem Çalışkan, İslâmî Edebiyat, 1999, cilt: II, sayı: 30, s. 53-57.

PDF İsmail Hakkı Göksoy, "Filipinler’de İslamiyet", Diyanet İlmi Dergi, 1995, cilt: XXXI, sayı: 3, s. 83-106.

PDF  Farish A. Noor, "1998-99 Malezya’daki Siyasi Kriz Döneminde İktidar ve İslâmcı Muhalefet Arasında Politik Sınırların Oluşumu, çeviren Sema Durmuş, Tezkire: Düşünce, Siyaset, Sosyal Bilim, 2001, sayı: 23, s. 168-183.

PDF  Mehmet Özay, "Malezya’da Din-Devlet İlişkisine Kısa Bir Bakış: Dr. Mahathir Mohamad Dönemi İslamlaştırma Politikaları ve Yansımaları" , Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 2013, cilt: II, sayı: 1, s. 106-128.

Bengal’de Hacı Şerîatullah’ın Ferâizî hareketi

  •Bengal’de Hacı Şerîatullah’ın Ferâizî hareketi,

        M. Naeem Qureshi, "Ferâiziyye", DİA,   c: 12,  s. 365-366

Hint alt kıtasında Ahmed-i Birîlvî’nin Mücâhidûn hareketi

 •Hint alt kıtasında Ahmed-i Birîlvî’nin Mücâhidûn hareketi,

        Rıza Kurtuluş, "Ahmed Şehid (ö. 1246/1831)", DİA, c: 2, s. 134-135.

        M. Naeem Qureshı, "Tarîkat-ı Muhammediyye", DİA, c: 40, s. 106.

PDF  Marc Gaborieau,  "Sûfîlere Yönelik Eleştiriler: On Dokuzuncu Yüzyılın Başlarında Hindistan’daki Tartışmalar", çeviren: Abdurrezzak Tek, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2008, cilt: XVII, sayı: 1, s. 297-313.




PDF  Ahmed Asrar, "Hint Alt Kıtası", Günümüz Dünyasında Müslüman Azınlıklar [III. Kutlu Doğum İlmî Toplantısı], 1998, s. 287-300

Ortaçağ İranı'nda ve Anadolusu'nda Şiilik İzlerinin Alamut Sonrası Nizari İsmaililiği

ALİ AVCU, 

Zahide Ay. Ortaçağ İranı’nda ve Anadolusu’nda Şîîlik İzlerinin Arka Planı: Alamut Sonrası Nizarî İsmailîliği (13-15. Yüzyıllar). İstanbul: Önsöz Yayınları, 2012. 183 s.

Ay’ın söz konusu eserinde ve Ocak’ın takdim yazısında İlahiyat çevrelerinde üretilen birikime daha baştan rezerv konulmuş olması bir talihsizliktir.

Alevîlik-Bektaşîlik arasında herhangi bir etkileşimde ısrarla İsmâilîlik üzerinde duruyorsak bunun en temel sebebi İsmâilîlik’in batıdaki güçlü lobisi ve entelektüel birikiminin tesiri altında kalınmasıdır. Oysa bilim adamına düşen görev, farklı gayelerle gündeme getirilmiş olan söylemlerin peşinden gitmek yerine meseleyi etraflı bir şekilde ele alarak bilimsel doğruya ulaşma çabası ve gayreti içerisinde olmaktır.

Zahide Ay’ın bu çalışması, biz bilim insanlarına ülkemizdeki bilim anlayışının temel sorunlarının neler olduğunu göstermesi açısından güzel bir örnek teşkil etmektedir. Tarihçinin ilahiyatçının, ilahiyatçının da tarihçinin yazdıklarına itibar etmediği ve önyargı ile yaklaştığı bir ortamda kendi bilimsel geleneklerimizi oluşturmamızın mümkün olamayacağı aşikârdır. Bu şartlarda yapılan çalışmalar çoğunlukla belli bir zaviyeden bakan ve diğerlerini yok sayan ya da bilgisizce eleştiren, bilimsellikten uzak ürünler olarak karşımıza çıkmaktadır. Kesin olan bir husus var ki bilimsel bir çalışma, meseleye farklı zaviyelerden bakabilen çalışmaları dikkate aldığı oranda zenginleşir ve derinleşir. Bu derinliği yakalayamayıp kendi sığ sularında yüzenler, herhangi bir bilimsel farklılık oluşturamazlar. 

http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/37/1804/19068.pdf

"İsmailîlik, ilahiyat fakültelerinde yüksek lisans ve doktora tezi mahiyetinde teolojik açıdan birkaç çalışmanın konusu oldu. Bunlar genellikle klasik mezhepler tarihi kaynakları üzerinden gerçekleştirilen teorik mahiyette ve problematik yaklaşımlara pek girmeyen çalışmalardır. Bu kitabın onlardan farkı, yazarının Türkiye'de ilk defa İsmailîleri bizzat tanıyan birinin kaleminden çıkmış olmasıdır...

13 ve 15. yüzyıllar Türkiye inanç tarihi için arz ettiği öneme rağmen Türkiye tarihçiliğinde yakın zamana kadar farkına bile varılmayan İsmailîlik konusu, bu mütevazi çalışma ile ümit ederiz, hak ettiği ilgiyi çeker."

-Ahmet Yaşar Ocak -

(Arka Kapak)

Ortaçağ İranı'nda ve Anadolusu'nda Şiilik İzlerinin Alamut Sonrası Nizari İsmaililiği

(13 - 15. Yüzyıllar)

Zahide Ay

Önsöz Yayıncılık

183 s. -- 2. Hamur-- Ciltsiz -- 12 x 20 cm

İstanbul, 2012, 1. Basım

ISBN : 9786058704640

ilahiyat Yeni Mufredat Mezhepler Tarihi

İlahiyat Fakültelerine İlişkin Açıklama 

İlahiyat camiasından ve kamuoyundan gelen görüşler ve öneriler üzerine Genel Kurulumuz, 15.08.2013 tarihli toplantısında alınan İlahiyat fakülteleri ile ilgili kararların yeniden görüşülmesini gündemine alarak, İlahiyat fakültelerinin isimlerine ve müfredatına ilişkin Genel Kurul kararlarının yürürlükten kaldırılmasına karar vermiştir. Bundan sonraki çalışmalar 2547 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata göre, yükseköğretim yeterlilikler çerçevesi de dikkate alınarak, yetkili kurum ve kurullar marifetiyle yürütülecektir.

Kamuoyuna duyurulur. 

-------------------------------------------------------------------------------------------

Doç. Dr. Mehmet Kubat

13 Eylül 2013 

YENİ İLAHİYAT PROGRAMI YA DA GARABETİN DİĞER ADI

15.08.2013 tarihinde YÖK Genel Kurulu’nca kabul edilen ve bu yıl İlahiyat Fakültelerinin Hazırlık ve diğer dört sınıfında birden, aynı anda uygulanması istenen Yeni İlahiyat Programı, hem Türkiye’nin hem de İslâm dünyasının geleceği adına tam bir düş kırıklığı yarattı.

...

Yeni İlahiyat Programı ne getirdi, ne götürdü? Bu hususları kısaca özetleyelim:

1. YÖK Genel Kurulu’nda oy çokluğu ile geçen programda yapılan değişikliğe göre İlahiyat Fakültelerinin 2’inci sınıfında okutulan Kelâm Tarihi, 3’üncü ve 4’üncü sınıf müfredatında yer alan Sistematik Kelâm dersleriyle 3’üncü sınıfta okutulan İslâm Mezhepleri Tarihi derslerinin kredi saatleri yarı yarıya azaltılarak, “Kelâm ve İslâm Mezhepleri” adıyla bir derste birleştirildi. Eski müfredatta Sistematik Kelâm dersinin kredisi 4, Kelâm Tarihi dersinin kredisi 2, İslâm Mezhepleri Tarihi dersinin kredisi ise 4’tü. Yeni düzenlemeyle adı “Kelâm ve İslâm Mezhepleri” olan dersin kredisi 6 olarak belirlenmiş.

...

http://www.malatyam.com/Ky-1544-YENI-ILAHIYAT-PROGRAMI-YA-DA-GARABETIN-DIGER-ADI-tr.html